Opozita në krizë demokratizimit

Nga Ilir Vata

Postdiktatura në Shqipëri, ka qenë jo vetëm e vështirë, por dhe e dhimbshme e me pasoja të pariparueshme për shqiptarët dhe të ardhmen e demokracisë dhe aq më keq për PD, partia e parë opozitare me diktaturën, që pa mëdyshje, ndonse ndodhet në një vorbull të turbullt idesh,mbetet pasuri e politikës shqiptare.

Pasojat e pariparueshme, trazirat dhe konfonia politike, kishte vetëm një fakt, se ishin pikërisht ata njerëz të diktaturës që pretendonin të bënin demokracinë e tyre imagjinare në kurriz të shqiptarve, duke iu vrarë shpresën dhe duke u humbur besimin tek e ardhmja.

Kotribuesit më të mëdhenjë të PD-së, ishin intelektualët, të përndjekurit politikë dhe pronarët, shqiptarët në tërësi dhe ashtu të gjithë, vit pas viti i dhanë këtij subjekt politikë, peshën e duhur për të drejtuar vendin në shumicën e viteve të postdiktaturës, duke sjellë disa herë raste kulmore të trishta e dramatike, që shqiptarve u është ngulitur në memorien afatgjat.

E megjithë, këtë sakrificë shqiptare në gati cerek shekulli tranzicion, sërisht kemi një parti politikë që nuk i përmbahet as idealeve për të cilat u krijuar, as mbështetësve dhe shtresave që e përfaqësonin atë në shumicën dërmuese të antarësisë dhe që devijoi vetë strukturën politike nga e vetëquajtur e djathtë, në të djathtë të qendrës, por realishtë ajo është e tipit rrokoko.

Devijimi nga një politikë e djathtë, apo e një partie sic edhe preferojnë lidërshipët e saj e qendrës së djathtë, ka bërë që pas 23 vitësh të bëhët përgjegjëse për gjendjen ekonomike të shqiptarve, integrimit të të përndjekurve, ceshtjes së pronave dhe më e rëndësishmja dëlirja e politikës nga mëkatarët e diktaturë, duke lënë ngrehur një rrezik social, transparencën me të shkuarën.

Në tërsi, politika shqiptare ka funksionuar si një politikë gati e unifikuar në të njëjtën klimë ndërpartijake dhe dallimet mes tyre ishin të papërfillshme dhe vetëm në këto zgjedhje, pamë një dualitët mes dy partivë të mëdha, që divergjencat merrnin vlerë, vetëm përsa i përket taksës së shesht dhe asaj progressive, por ama ishte vonë që PD, të mërrte një kthese kaq të guximshme kur kishte humbur gjithcka.

Shqiptarët humbën besimin, PD pushtetin, që fatkeqësisht të mirat që mblidhte shteti i ndanin vetëm për një kadegori të vogël njerëzish dhe fjalën oligarki, që ia përdorin sot maxhorancë, ka qenë zhargoni më i përdorshem kundër saj nga mediat, kur ishte në pushtet.

Tanimë e “djathta” është në opozitë dhe ishte një domozdoshmëri politike për vetë këtë subjekt politikë dhe vetë shqiptarët, pasi shpërfytyrimi i saj politik ca nga ca, me nje politikë kutrru e me njërëz që vinin nga diktatura, ishte me të vertët një shpërfytyrim i vetë demokracisë, sa sot shqiptarët përpliten në agoninë e një pabesueshmërie.

Vorbulli, ku politika shqiptare është futur tregon se agonia do të zgjasë dhe llogjikisht dhe tranzicioni që po bëhet i pakuptimt, ndonse përpjekjeve për të hyrë në BE janë të mëdha, sërisht shqiptarët do të përballen me rreziqe të reja, që vetë ky tranzicion i dytë mbart.

Shqipëria, sot ndodhet e shokuar, pa mediat të lira dhe vetëm një pjesë e vogël kanë mundur të mbijetojnë të bërit punën e tyre pamëdyshje dhe me të njëjtën kritikë ndaj qeverie, por janë të pakta, se shumicën e mediave e zotëron politika dhe bosët e zinjë të trafiqeve, allishverisheve dhe më keq akom, ata të botës së krimit dhe jo rastësisht, Shqipëria u rëndit në listë e zezë përsa i përket lirisë së mediave, vetëm dy ditë më parë.

Kjo gjendje, prek edhe hallka të tjera të shtetit të së drejtës, pasi drejtësia është e mbërthyer nga palët, politika dhe mafia. Në të njëjtën gamë janë të drejtat e njeriut dhe më errët akoma është zhdukja e memories kolektive me propogandë dhe gjera të paverteta, që kanë vetëm një burim të vetëm politikën.

Partitë politike kanë dalë jashtë rregullave të lojës politike, nga njëra anë kodi zgjedhorë që bëhët mbrojtës i partive të mëdha dhe nga ana tjetër që ky kod është përjashtues për një numër të madhe shqiptarësh, duke bërë që parlamentari, apo subjekt politikë të marrë pushtetin më me pak vota sa korumi i duhur 50, plus një dhe realisht në zgjedhjet e fundit parlamentare, votuan me pak se gjysma e zgjedhsve. Pra kemi një shumicë poshtë kufirit të demokracisë.

Sigurishtë për këtë telajo të zhgarravitur trishtë dhe ashpër nuk është përgjegjës vetëm opozita, por është e vetmja shpresë për të ndricuar sadopak në padrejtësitë që pushtetet janë të prirura të bëjnë.

E në këtë barrë të madhe për të bërë opozitë, PD-së i duhet të demokratizojë partinë në gjithë dimesionin e saj dhe vështirë që do të ndodhë, pasi kalimi nga lideri historik Berisha, që “mbretëroj” për 23 vite me tipare të forta, të ashpra, diktuese, përjashtuese, e në shume raste hakmarrse në një lider që u gjend nga preferencat, mbase rastësisht është një ndryshim antipod dhe i papranueshëm nga demokratët dhe vetë politikanët me karierë në këtë parti.

Demokratizimi i një partie të madhe është thelbi kryesor i mbjetëses së saj dhe i të ardhmes së nje vendi, por PD, ndonse ka një mendim të mirë për të patur frymë të re, sërisht kontribuesit historik, kontribuesit real, kërkojnë të jenë pjesë e zgjedhjeve elitare e përfaqësuese.

Përplasja mes dy rrymave ka dhe një element tjetër shtesë që më shumë ngatërron dhe kontrollonëlidershipin e ri. Basha po tenton të koloj caqet që lideri paraardhës ia ka caktuar qartë, por Berisha në rrethe ka dërguar të delegur të besuarit e tij dhe po mundohet në një far mënyre ta mbajë nën kontrollë Bashën, që të mos ndodhe ajo që pësoi Nano me liderin socialist.

Në këtë telash të madhe janë të gjitha qarqet, por qarku më problematic, pas Shkodrës, do jetë qarku i Dibrës ku vlerësohet shumë mendimi i lire, apo vetë demokratizimi i mendimit. Ish-themeluesit, mbështetsit e zjarrtë janë gati të bëjnë gjithcka e të mos pranojnë kandidatët e Bashës që kërkon tua fusë qefil në gjirin e PD-së, gati në në njëjtin stil, si u lancua dhe vetë. Fakti tronditës është se në këtë qark janë në garë tre nga “shurramanët” që 23 viteve mejhaneve në pietore, fushatë e drejtorllëk, por sërishtë janë në garë dhe të mbështur nga grupi I “gardianve” të PD-së, pra është “vrarë” inisjativa për të marrë pjesë në garë dhe kjo gjendje lënkon në cdo rreth.

Edhe fraksionet që kanë dalë nga PD në këtë periudhe tranzitore ka treguar që nuk kanë funksionuar dhe gjithmonë eshtë rikthyr ideja e bashkimit me partinë amë, cfarë tregon se dhe fraksioni Topi, pritet të ketë një rrugë të detyruar, kthimin pas pasi dhe vizioni i tij politikë është i njëjtë me politikën e origjinës, ca majtas e ca djathtas.

Shtuar dhe kompleksitetin e Topit me të shkuarën apo vetë qëndrimin që mbajti një ditë më parë për dosjet e spiunve të sigurimit të shtetit, ku konfirmojë së nuk e dekretova ligjin se ishte antikushtetues, pra ai nuk i përket një mendimi të ri politik për të djathtën, por një mendimi kolektivë që PD e kishte dhe Topi e mbarti, si të tillë.

Atherë, rreziku për opozitën është më i madhë se aq sa nuk do të kemi një masivitet politik të fraksioneve dhe as një opozitë të demokratizuar përsa i përket zgjedhjeve dhe mendimit ndryshe në këtë parti dhe mbetet që e djathta të marrë një dimension të ri, duke u formatuar me partitë tradicionale të djathta. Fakti se politikës shqiptare i mungon e djathta është një fatkeqsi politike dhe një rrezik për funksionimit e të kundërtave në demokraci, që është dhe vlera kryesore politike. Kriza e demokratizimit të garës, së respektimit të mendimit ndryshe dhe vullnetit të zgjedhzve është kushti minimal që një opozitë duhet të plotësoj për egsistencën e saj që të jetë në gjendje të bëjë opozite reale në Shqipëri.

Opozita e Lulit te vocël

Cdo kush që hasën fjalën e Lulit të vocël, menjëherë kanë ndërmend mjerimin, një kryevepër e Migjenit të madh, por në vëmëndjen tonë është antipoti i përsonazhit të poetit, pasi kemi të bëjmë me njeriun më të pasur në Shqipëri.

Erdhi si njeriu i “KOPIT” duke deklaruar miljonat e tij, si njeriu i ideve pavarsisht të fshehtat që shqiptarët ende si dinë, ku u shkollua përvec gjimnazit, ku u diplomua, as si i fitoi gati 2 miljon euro!?

Ndonse me enigma e situata fluide për të ardhmen e tij më në fund del se ishte shkolluar në Hollandë, madje shkuan dhe në detaj se kish qenë nën kujdestarinë e një “atësie” të përkoshme pasi kujdesej për të një i moshuar.

E të gjitha këto janë sa për englendisje se jetën e milionerit e bëri në Ministrinë e Transportit, si ministër e që u përfol e u vu në akuzë si përfitues i rrugës së Durrës-Kukës-Morinë.

Më tej me poste të tjera të majme si Ministër i Rendit ku rëndon akuza e katër qytetarve të vrarë më 21 Janar, që ende nuk është zbardhur për ironi të faktit.

Më tej, vijon me postin më të rëndësishëm në Kryeqytet atë të Kryebashkiakut dhe i gjithë opinion është i vetëdishëm se erdhi në krye të bashkisë me ndihmën 1700 vota të Partisë Komuniste dhe madje dhe ato duke i vjedhur, sepse kryeqytetasit e rrëzuan.

Me dhjetë vota të vjedhura merrë bashkinë e Tiranës e deri më sot nuk ka bërë asgjë, vetëm fjalë, madje as rrugicat nuk i fshinë e jo më t’i rregulloj, e ka bërë Tiranën gjithë bërdungulla, madje dhe bursat e nxënsve me dhjeta nuk i ka paguar ndryshe nga paraardhësi i tij.

Përtej të imagjinueshme pas humbjes së PD-së dhe satelitve të tij, një skenar i së shkuarës do t’i trazhgonte atij partinë me një fushtë farse, pa garë madje i vetmi garues potent Sokol Olldashi as nuk rron më, të paktën të tregoj sesi e denigruan me ekipe në fshehtësi, si ia manipuluan votat dhe cfarë presioni kaloi.

Skenare këto që ngjasojnë me diktaturën komuniste, ku kundërshtarët persekutoheshin apo eleminoheshin fizikisht, gjë që në këtë parti të Lulit (tashmë) ka qenë e zakontë pasi të gjithë kontribuesit real, themeluesit, janë dëbuar përndjekur, përjashtuar dhe rastet janë fenomen i zakonshëm.

Në këtë situatë ishte lideri historik i dhjetorit Azem Hajdari që u përjashtua nga partia dhe në të njëjtat pozita ishte mandela Pjetër Arbnori e dhjetra të tjerë, pra jemi përballë një paralelizmi me partinë e diktatorit.

E në këtë peshë që së mbanë dotë po përpiqët t’u mbush mendjen themeluesve të PD, demokratve, qëndrestarëve që është një lider i fortë dhe këtë e provon në takimet në vend që të argumentoj, cirret i sforcuar për të treguar burin.

Klithmat e tij cirrse provojnë sesa i vogël është përballë peshës që ka mbi supe dhe shumë herë mbështetet nga lideri real Saliu me dalje vecmas e në grup për t’i dhënë zemër e për të argumentuar trashgiminë.

Bën opozitë me cigrrima bajate duke u marrë me rendin, që ishte Ai dhe ata që instaluan krimin në zemër të shtetit. Vogëlsira tamam në petkun e tij vocrrak sa sot në gazetën RD, që drejtohet nga ai, kish përdorur emrin e një aleati të djeshëm të kryetarit të PDM, z. Ilir Vata për tu hakmarrë ndaj Topit.

PDM është parti e të përndjekurve, pronarve dhe familjeve të mëdha është parti e atyre që u martirizuan dhe nëse ishin në aleancë me të djathtën, ata u braktisën si gjithmonë dhe “luli i vocël” kish deglaruar: “Janë vogëlsira këto parti për staturën time”

Pikërisht në në faqe të parë të RD-së me germa të mëdha shpalosej titulli “Historia e Bamkës, ..!” e më tej vijon në faqen 5 (pesë)…!

Hakmarrja e tij kundër Topit me emrin Ilir Vata në radhë të parë nuk është etike, s’ka burrëri dhe më e turpshmja është botuar një material i vjedhur që kohë më parë ka qënë i pa botuar zyrtarisht, por ka një fakt se është vjedhur zyrtarisht.

Në të dy rastet si Vata që është themelues i PD-së nga treva nga vjen dhe Topi janë të dy para tij në këtë parti që ai e bleu e pa dyshimë kanë kontributin e tyre të padiskutushëm.

Jo larg por më 1995, Vata ishtë drejtues i lartë i PD-së Mat dhe kur kandidoi për kryetarë partie, suita e komisarit “ZH” Zhulalit shkojë me ushtri ta arrestonin dhe e akuzuan si Selamist. Por tashmë kohët kanë ndryshuar, Selami eshtë rikthyer dhe janë dëbuar demokratët dhe kjo nuk donë më argument se 23 Qershori e zhyti këtë parti më keq se 1997-n.

Por e turpshme është mënyra sesi po tentohet të bëhët opozitë duke përdorur “pushkën e Ymerr Agos” duke e “vrarë” tjetrin me pagesë, apo veprime meskine, thjesht nga pafuqia për t’u përballur me realitetin dhe bërjes opozitë.

Vogëlsirat nuk e bëjnë një burrë të madhë, aq më keq një parti me spiunë nuk mund të bëhët më shumicë nga një vocrrak i përkdhelul, një gjalpin që erdhi e mori sakrificën e demokratve me një akt të turpshëm tashigimia.

Nuk mund të bësh opozitë me qëndresën e antikomunistve e atyre që kanë dhjetra të vrarë në familje e aq më keq duke ju përdorur emrat, ky është një veprim i paskurupullt, teje meskin dhe i vogël, ashtu si dhe vetë luli i vogëlsirave.

Ne kemi guximin të vëmë përballë faktin se ju tashguat PD, por jo të djathtën e vërtetë, antikomunistët. Nuk mund të na e vjedhesh idealin, kontributin, vuajtjen, interrnimin sic edhe na vodhe emrin. Identiteti ynë është përdhosur në diktaturë dhe përdorur këto 23 vite në neodiktaturën e sekretarve të partisë, por jo më. Vogëlsira të tilla në zgjedhjet e ardhshme do t’ju bëjnë të padukshëm në politikë.

Nga Ilir Vata

Të përndjekurit; Rama të mbaj premtimin - Opinione - Bota Sot

Të përndjekurit; Rama të mbaj premtimin - Opinione - Bota Sot

Shqipëria, kokën në lindje, hijen në perëndim - Opinione - Bota Sot

Shqipëria, kokën në lindje, hijen në perëndim - Opinione - Bota Sot

Mëkatet e Topit

Topi nuk mundet të marrë kredon e të përndjekurve sepse është akuzuar nga Bashkim Gazidede si spiunë i sigurimit të shtetit, që udhëtoj jashtë në vitin 1987, dhe misioni i tij i fshehtë ka qënë shërbimi për komunizmin dhe sot nekomunizmin. Bamir Topi dekorojë vrasin e Xhelal Koprenckës, nuk dekretoj ligjin e spiunve dhe nuk ka moral t’i përmend të martirizuarit nga diktatura.

Rasti i reagimit të të përndjekurve politikë për përfshirjen e Topit në afera dhe pazare me Ramën pë Institutin e të përndjekurve ka në mesë një dilemë të pa zgjidhur mes Topit dhe të përndjekurve, që kur ishte President i vendit.

E para ishtë skandali i qëllimshëm i Topit kur dekurojë vrasin e Xhelal Kopreckës e më vonë vijoj me qindra spiunë të dekuruar që kanë shënuar mëkate dhe madje dhe krime ndaj të përndjekurve të martirizuar në diktaturë.

E dyta nuk dekretoj ligjin për lustracionin dhe më në fund desh t’i përdorë të përndjekurit politikisht në greven e urisë thjeshtë për kapital politik dhe në një farë mënyre ia arrti dhe tashmë votat e tij donë t’i bashkojë me Ramën për të arritur synimet e tij të vjetra.

Deri në këtë pikë të përndjekurit kanë të drejtë, por në rastin e Bedri Blloshmit që u emërua drejtor disa nga të përndjekurit e kalojnë masën pasi ai është në natyrë rrebel antikomunist dhe ka bërë më shumë se 15 vjetë burg dhe në familjen e tij ka dy poet të martirizuar nga komunizmi.

Nëse qëndronë akuza e të përndjekurve Rama ka bërë gabimin më të madhë dhe tentativën e radhës për të përdhosur të përndjekurit dhe sigurisht, që ka kosto dhe madje kjo kosto do bierë dhe mbi pjesën tjetër të binomit Topi.

E rëndësishme është që duhet të ndahet qëllimi i institutit të përndjekurve me politikën duke e shëndërruar atë në shërbesë për të përndjekurit dhe një trambolinë ku kërcejnë politikanë dhe më keq akoma spiunët e sigurimit të shtetit.

Ai institucion është drejtuar në disa qeveri nga njërëz kryesish pa nivel që kanë qenë cola të politikës dhe rëndomtë dhe matrapazë dhe hajdutë të të parave të njerzve më të vuajtur në vend dhe shpresojmë se kësaj radhë ai institucion do të ketë njerëzit e duhur për ta bërë një institucion të vërtet.

Rama në fak nuk iu përgjigj thirrjes së botës intelektuale të të përndjekurve, që hartuan një program të gjerë madje dhe në strukturë të këti institucioni, ku në fillim ia propozuan ta bënte ministri dhe në pamundësi të bashkonte institutet, por ai mbet në ato ujra të paraardhësit të tij Nano.

Kjo e bënë atë një Kryeministë që i mungonë dëshira për të rehabilituar këtë shtres, i mungonë vizioni dhë me e keqja i mungonë dhe kureshtja për të parë si i kanë zgjidhur vende të tjera ish komuniste këtë ceshtje.

Sigurisht që Rama nuk mundet të dalë jashtë natyrës së tij, Ai drejtonë partinë e ish diktatorit komunistë Enver Hoxha dhe në kualicionin e ti ka  katër parti komuniste si motra që kërkojnë të rehabilitojnë diktatorin bashkë me historinë e tij.

Ka patur akuza dhe për përsekutor të të afërmve të tij, ne kemi degjuar ende nga ai një ndjese personale apo si kryetarë i partisë së diktatorit për krimet që janë bërë prandaj nuk pritej ndonjë gjw e madhe prej tij.

Sigurishtë që ai pati në kualicion dy parti të të përndjekurve, por fakti se ai i bëri ato qesharak në sy të elektoratit dhe i hodhi tregon se brenda tij egzistonë ende urrejtja dhe me të drejtë ne e kemi konsideruar “Hakmarrja R” njesoj si etrit e tij persekutor.

Rikthehen ish-komunistët, Shqipëria kthehet pas

Shqipëria bëri pas, përsa i përket demokracisë dhe ky është një rrezik për të gjithë shqiptarët dhe për rajonin tonë, për garantimin e demokracisë në vend. Ish- komunistët në brezin e tretë të tyre nga baballarët përsekutor, egzekutues kthehen në pushtet me shumicë absolute, të frikshme hakmarrse dhe e paprecedent përsa i përket lirisë së mediave, garantimin e pronës së lirë dhe barazisë në treg.

Babëzia e Ramës do të prek në fillim administratën, ndonse dorheqja e transferimit të pushtetit u kthye tashmë në institucion fal Nanos në 2005 dhe Berishë në të gdhirë të ditës së nesërme jep dorheqje. Por hakmarrja është një institucion në vetë që rronë brenda politikës prej shumë vitesh një praktikë pune e politikanve shqiptarë.

Mënyra sesi erdhi në pushtet Rama mbetet e dyshimt, duke hequr në njërën anë mangësit e së djathtës, por ajo që e bëri të dyshimtë këtë maxhorancë artificjale është blerja e votës dhe përdorja e grupeve kriminal, shtuar dhe mashtrimet dhe pragmatizmin e njerëzve që ranë preh.

Rreziku real, qëndronë të apsulutizmi e që për fat të keq bie në dorë të trashigimtarit të tret të Hoxhës, një ekstremisti të ri që rrallë politika do ta shënoj në memorje.

Sot Rama është nga njerëzit më të pasur, që ka një pushtet apsolut në media, dhe drejtues i maxhorancës më të madhe që nga koha e diktatorit.

Ky absulutizëm do të bie furishëm mbi “armiqt”, bizneset administratës publike, institucioneve të pavarura si Presidenti I Republikës, Prokurori i Përgjithshëm dhe më keq akom ashtu sic u bleu votën, pra të drejtat do ua shesë ato me vende pune, të drejtën e licensimit apo gara të tjera që i përkasin barazisë para ligjit. Cdo studiues do ta kishte të vështirë ta fustë atë në kalendarin politike apo ta krahasoj me të, por gjasat e cojnë atë në mes të Hoxhës dhe Haxhi Qamilit. Një celibrim nga Serbët shtuar dhe egoizmin e nacionalizmit primitiv brenta kësaj maxhorance me kontraste të paimagjinueshme politike, kujtojnë kohën e diktatorit Hoxha më 1945, ku nga njëra anë shihet si përendimor dhe nga ana tjetër një komunist ekstremist.

Edhe Rama ka në kualicion nga një sjkaj në tjetrin, ashtu sic edhe vetë është sjellë politikisht për gjatë këtyre viteve dhe pas dështimeve për të ardhur në pushtet me forcë në një shoqëri të varfër, zgjodhi blerjen e votës për të ardhur në pushtet, një nga mënyrat më nihilist të një shoqërie.

Tani shqiptarët do jënë gati të njohin në të vërtetë kët llojë pushteti, madje dhe ndërkomtarët dhe institucionet e saj kanë renë pre e një rreziku të ri politikë në Shqipëri.

Rama, mes Haxhi Qamilit dhe Diktatorit Hoxha

Në shekullin historik që lam pas në 100 vjet pavarësi, përpjekjet e burrave të Shtetit në shtetformim kanë qene të vyera e të pakrahasueshme, por parë në një aspekt tjetër, politikanët që kanë drejtuar kanë qenë në një farë senci në shumë paralele të përbashkta.

E para: Që i bënë të ngjashëm unik është mënyra sesi kanë ardhur në pushtet në mënyrë të dhunshme e duke përdorur të varfërit si mjet dhe njëherazi si shtresë sociale.

E dyta: Hakmarrja politike është boshti që i përshkonë nga fillimi në fund politikanët shqiptarë, krahasuar ne regjime, kohë të ndryshme dhe në demokraci, përjashtuar këtu Ismahil Qemalin që ishtë i pari dhe i fundit politika modern.

Përpjekjet e shqiptarve për të bërë shtetin e tyre datojnë në konceptin institucional që me lidhjen e Prizërenit që u përgjak dhe me pas kemi kongresin e Lushnjes ku merrë udhe dimensioni i shtetit si kornizim formal.

Më hëret në thellësin e shekujve, Shteti Ilir funksiononte në një paralele të ngjashme me atë të shtetit të Romës, apo dhe më afër në mesjetë merrë fizionomi një shtet tipik shqiptarë në kohën e Skënderbeut dhe mund të themi se në aspektin institucional në renditeshim me vendet fqinje apo pushtete të konsoliduara.

Shekulli i fundit jo vetëm pati kontraste të mëdha, por u dallua nga paqëndrueshmeria, për vetë ngjarjet gjeopolitike, kundërshtive, rivalitëtit të fuqive të mëdha dhe paaftësinë e shqiptarve për të bërë shtet që në të gjitha rastet ishte i njëanshëm dhe i dobët.

Ajo që i dallonë shqiptarët si shtetarë është kryenecsia, drejtimi me një grup të vogël njerëzish, hakmarrja politike dhe tendenca për të qenë më afër fshatarve dhe të varfërve.

Vetëm përiudha e Zogut kishte një vizion tjetër për politikën në konceptin e konservatorizmit, ekonomis së tregut, garantimin e pronës dhe shtetin ligjor. Ajo që e lë këtë përiudhe të përbashkët me vijimësin e shtetit është hakmarrja politike dhe pushteti absolut që Zogu ia delegoj vetes.

Po më heret në vizionin e historisë, la gjurmë një rrebel nga Sharra e Tiranës Haxhi Qamili që ngriti fshataret për tu rrebeluar me premtimin se tokën do ua ndante të varfërve për të cilën 30 vjet më vone diktatori Hoxha do ta respektonte lëvizjen rrebele dhe do vinte në jetë premtimet e tij.

Postdiktatura solli një ndryshim të madhë në konceptin  politik, nga një vend në diktaturë ekstreme në një demokraci me ekonomi tregu, kjo parë në konceptin politik, por në fakt vitet e fundit janë përcjellë politika të tilla sa e kanë vënë në dyshim dhe egzistencën e formës së shtetit.

Prona mbeti në të njëjtën fazë atë të reformës agrare që u përmisuar në një aspekt dhe u thelluan në aspektin tjetër ku mbi tagret e pronës vihet ligji 7051, një sanksion shtes që prej vitesh e ka mbaruer efektin ligjor të paisjes me tokë të fshatarve dhe tashmë është në fazën përfundimtare të paisjes me tokë të abuzuesve.

Presidenti i fundit komunist Ramiz Alia e la në fuqi këtë ligj që me qeverinë e stabilitetit dhe fatkeqsisht ky ligj mbetet në pozitë madje dhe nga vetë të djathtët gje që po domtonë vendin, invesitorët, investimet dhe vetë pronarët dhe ekonomin e tregut.

Hakmarrja politike një tjetër tipar që u tashigu dhe sot ajo glonë më shumë se kurrë. Pavarsisht se kush vjen në pushtet, hakmarrja është tipari kryesor që trashgohet nga lideri në lidër dhe me kthim në pushtet të ish- komunistve kjo do të jetë shuplak për biznesin, pronarët dhe kryesisht punonjësit e administratës.

Shteti shqiptarë vazhdin të qëndroj në agoni, përsa i përket formës së shtetit, të drejtave të njeriut, zotrimit të mediave, zbatueshmeria e ligjit dhe zotrimi i pushteteve nga një dorë e vetmë duke prekur pavarësin e tyre institucionale, thjesht ne vazhdojm të kemi një shtet hibrit me tendenc kthimin pas në neodiktature të re.

Në këtë hulli të zbrazët ku po rrugëtonë Shteti ynë, brazda e parmenës do na ciflojë të gjithëve nga pak, por më shume e në zbrazdësi do të bjërë e ardhmja jonë dhe e fëmijve tanë, pasi këto vite ne më shumë po riciklojmë të shkuarën sesa po përpiqemi të ndërtojmë të ardhme.

Konturet e mëdha të një shteti demokratik tashmë janë prishur dhe cdo ditë e më shumë rruga për në BE po na bëhet më e largët. Eshtë koha të jemi të gjithë të vëmenshëm dhe aq më shumë të rinjtë, pasi ata nuk e kuptojnë dotë se cfarë rreziku sjellë kthimi pas më afër diktaturës.

Nga Ilir Vata